MET DE HANDEN IN HET HAAR IN DE WESTHOEK

De jobs van opvoeder en begeleider staan in de lijst van VDAB-knelpuntberoepen. Een knelpuntberoep is een beroep waarvan de vacatures moeilijk ingevuld geraken. Het klinkt als een trofee die je liever niet wint. Toch is het realiteit voor veel organisaties in de sociale sector.

 

West-Vlaanderen: situatie job van opvoeder of begeleider

  • juli 2021 tot en met juni 2022:

    • 1.026  vacatures

    • 230 werkzoekenden met deze beroepsvoorkeur

  • juni 2022: 155 openstaande vacatures

Vlaanderen: evolutie spanningsindicator voor beroep van opvoeder of begeleider

  • januari 2018: 16,72

  • augustus 2022: 2,13

bron cijfermateriaal: VDAB

 

“Dé vraag die ons bezighoudt: opvoeders en begeleiders in de Westhoek, waar vinden we jou?”, vertelt Cindy Sallaerts, HR-verantwoordelijke bij Inspirant. “We zitten hier in de Westhoek en we zitten met de handen in het haar.” “We” zijn Inspirant, een groep van drie zorgvoorzieningen en drie buitengewone scholen voor kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking.

 

Sinds enkele jaren is het een uitdaging de vacatures van opvoeder en begeleider ingevuld te krijgen. “Ook vrijwilligers vinden we moeilijk, hoewel onze bewoners ernaar uit kijken om bijvoorbeeld samen met een vrijwilliger naar de wekelijkse markt te gaan.”

 

Bij de term ‘opvoeder’ of ‘begeleider’ heb je misschien een beeld voor ogen, maar wie of wat is dit? De term ‘opvoeder’ wordt gebruikt voor iemand die kinderen en jongeren begeleidt. Wie volwassenen begeleidt, is een ‘begeleider’.

VDAB definieert de job als “een opvoeder of begeleider organiseert het dagelijkse leven en sociaal-educatieve acties voor kinderen en volwassenen in een problematische welzijnssituatie”. In een notedop: een thuis geven aan mensen die zich niet thuis bevinden. Dit kan omwille van diverse redenen zijn zoals een beperking, de gezinssituatie, een crisissituatie…

 

In de periode juli 2021 tot en met juni 2022 ontving VDAB  1.026  vacatures* voor de job van opvoeder/begeleider in West-Vlaanderen. Daar staan 230 werkzoekenden met deze beroepsvoorkeur tegenover in de regio voor dezelfde periode. “Daar hoef je geen tekening bij te maken. Dat is een grote kloof”, oppert Cindy, “concullega’s vertellen hetzelfde verhaal, maar dat lost het probleem niet op”.

 

Eind juni 2022 zijn er in West-Vlaanderen 155 openstaande vacatures* voor deze job. “We werken met handen te kort. Mensen springen in voor collega’s, draaien dubbele shifts, iedereen springt bij waar nodig. We zijn ons team daar heel dankbaar voor, maar op lange termijn is dit niet houdbaar”, schetst Cindy.

 

Worden de vacatures niet ingevuld, ziet de organisatie zich genoodzaakt de werking af te stemmen op het huidige aantal medewerkers, in plaats van op het gewenste aantal medewerkers. Inspirant wil graag nieuwe leefgroepen creëren en zo meer zorgvragers bijstaan. Maar dit lukt enkel als de nodige mensen gevonden worden.

 

Om de krapte op de arbeidsmarkt te meten, ontwikkelde VDAB de spanningsindicator. Deze geeft de verhouding weer tussen het aantal werkzoekenden zonder werk in bemiddeling en het aantal beschikbare vacatures in Vlaanderen.

In januari 2018 staat de spanningsindicator voor dit beroep nog op 16,72. In augustus 2022 is deze gedaald naar 2,13*. Wat betekent dit? “Een dalende spanningsindicator geeft een krapper wordende arbeidsmarkt aan. Is de verhouding van de twee indicatoren hoog, verloopt het invullen van jobs vlotter”, legt Magali Corion van VDAB uit.

 

Is de job van opvoeder of begeleider dan geen aantrekkelijke job? “Jawel”, zegt Cindy, “wil je een job waar je met mensen werkt, veel sociaal contact hebt en in een team werkt met de autonomie om zelf het werk te regelen? Stel je deze vragen, knikken de meesten overtuigend ‘ja’. Want dit is wat centraal staat in de job als opvoeder of begeleider”.

 

Waar zit de kink in de kabel dan? Een eerste oorzaak is dat er te weinig werkzoekenden beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt. Sommige kandidaten komen niet in aanmerking, anderen durven niet solliciteren omdat ze niet over de juiste kennis of werkervaring beschikken.

 

VDAB maakt het voor werkzoekenden mogelijk een opleiding te volgen die leidt naar een knelpuntberoep. Zo kan je als werkzoekende gratis je diploma secundair of hoger onderwijs behalen. VDAB komt tussen in de inschrijvingskost, kosten voor het cursusmateriaal, vervoersonkosten en eventueel kinderopvang.

 

“Eigen aan de sociale sector zijn vacatures met een contract van bepaalde duur of een vervangingscontract. Dit schrikt wellicht sommige kandidaten af”, duidt Cindy. Dit heeft te maken met de manier van financiering van de sector door de overheid. “Onze inkomsten zijn afhankelijk van het aantal zorgvragers in de voorziening en wijzigt jaarlijks.”

 

Weekend- en avondwerk horen bij de job, wat niet altijd evident is in combinatie met een gezin. “Maar dat hoeft geen probleem te zijn. Bij ons spreek je onderling met je collega’s je uurrooster af. Een goede work-life balans vinden we belangrijk”, vertelt Cindy.

 

Sinds enkele jaren zet Inspirant in op een innovatieve arbeidsorganisatie.  Autonomie, betrokkenheid en competenties staan centraal. “We zijn een vlakke organisatie, waarbinnen medewerkers gehoord worden. Je kan vorming volgen, zo blijf je je competenties ontwikkelen. Werken met vaste teams zorgt ervoor dat collega’s elkaar goed kennen en er veel vertrouwen is”, illustreert de HR-dame.

 

Jobrotatie maakt deel uit van het HR-beleid. Wil je binnen de organisatie een nieuwe uitdaging aangaan? Dat kan. Door de verschillende doelgroepen binnen Inspirant, kan je als opvoeder of begeleider van doelgroep veranderen. Werken met passie en met goesting is het uitgangspunt.

 

“We gaan nog een stap verder”, doet Cindy uit de doeken, “we denken na over hoe we via job-redesign de job van opvoeder en begeleider kunnen verlichten. Zo kan de poetsdienst bepaalde taken van de opvoeders overnemen, zoals helpen tijdens de maaltijden... Op die manier creëren we binnen het takenpakket van de opvoeder ruimte voor kerntaken én wordt de job van poetsmedewerker tegelijk opgewaardeerd”.

 

Wil je voor je solliciteert de sfeer komen opsnuiven? Geen probleem. “We moedigen mensen aan vrijwillig te komen kennismaken, zelfs nog voor je jouw cv opstuurt. Kriebelt het om in de zorg te werken maar weet je het nog niet zeker, kom een dienst meedraaien met een opvoeder of begeleider”, vertelt Cindy.

 

De groep organiseert digitale jobdagen. “We houden dit bewust heel laagdrempelig”, zegt Cindy. Deelnemers gaan op speeddate met een collega-opvoeder of -begeleider en stellen al hun vragen. Wie wil, kan meteen een sollicitatiegesprek doen. 

 

Ontdek alle vacatures en info over de digitale jobdag op www.inspirant.be

 

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met VDAB.

* bron cijfermateriaal: VDAB

 

Achtergrondinfo

Inspirant telt drie scholen voor buitengewoon onderwijs en drie zorgvoorzieningen. Het is de nieuwe naam van de samenwerking tussen VOC en BuSO De Rozenkrans, De Strandloper BuBaO, Rozenwingerd, MFC Rozenweelde en Zonnehart BuBaO. De groep biedt zorg en onderwijs aan kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking en een vermoeden van een beperking. Je vindt vestigingen in Koksijde, Aartrijke, Oostende en Nieuwpoort.

 

Afzender

Stephanie Van Maele

Perscontact Inspirant

Albert I laan 54

8670 Oostduinkerke

Stephanie.van.maele@vocderozenkrans.be

058 52 12 52

0491 39 97 64

Persbericht 9 augustus 2022